Criminologie & strafrecht: loverboys

Sinds 2 weken volg ik het vak Criminologie voor Juristen: een soort inleiding criminologie speciaal voor mensen die rechten studeren. In dit vak gaat het over soorten criminaliteit en waarom mensen dat nou doen. Zo ging het vorige week over loverboys en over het beeld dat de media van loverboys schetsen in vergelijking tot feitelijke informatie, zoals cijfers. Als opdracht hierover moesten we een blog schrijven (ideaal) die ik natuurlijk graag met je deel.

loverboy

De beïnvloeding door de media: loverboys

Loverboyproblematiek, iedereen heeft hier wel een beeld bij. Een jongen die een jong meisje in zijn macht probeert te krijgen, veel cadeaus voor haar koopt, een jongen die charmant is en er goed uit ziet. Kortom, echt iemand om voor te vallen. Maar is dit wel zo? Gaat het inderdaad over jonge jongens en meisjes? Hoe vaak komt het eigenlijk voor? En hoe benaderen de media deze problematiek?

We lezen in de krant geregeld berichten over loverboys. De vraag is of deze nieuwsberichten een objectief beeld de wereld in sturen, of dat we beïnvloed worden waar we zelf bij staan. Sommige kranten lijken alleen maar sensatieberichten over loverboys te plaatsen, waar andere kranten heel serieuze berichten (lijkt het) schrijven. In dit artikel vergelijk ik enkele krantenberichten met officiële cijfers van onder andere het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV).

Het fenomeen loverboy
Om een duidelijk beeld te krijgen van waar we het eigenlijk over hebben: “loverboys zijn mensenhandelaren die vrouwen en/of mannen doelbewust emotioneel afhankelijk maken door (de belofte van) het aangaan van een liefdesrelatie en hen vervolgens – via dwang, (dreiging met) geweld of andere feitelijkheid, afpersing, fraude, misleiding, misbruik vanuit feitelijke omstandigheden voortvloeiend overwicht, misbruik van een kwetsbare positie van deze vrouwen of mannen – uit te buiten, veelal in de prostitutie”, zo zegt het CCV. Qua daderprofiel blijkt de gemiddelde loverboy een man van tussen 20 en 30 jaar. Het grootste deel van de daders heeft de Nederlandse nationaliteit en een allochtone (Marokkaanse, Turkse, Surinaamse of Antilliaanse) achtergrond en een laag opleidingsniveau. Tenslotte zijn Loverboys vaak op jonge leeftijd begonnen met criminaliteit en zijn zij vaak eerder al in aanraking geweest met justitie.

In het artikel ‘Loverboy gefixeerd op 18-plussers; Onderzoek: meerderjarigen minder riskant’ uit de Volkskrant van 25 februari 2008 worden vooral de ‘vooroordelen’ als kenmerken van daders genoemd. Zodoende heeft dit artikel het over allochtone mannen van tussen de 20 en 30 jaar, die door middel van cadeaus een meisje willen inpalmen om haar de prostitutie in te krijgen. Opvallend zijn de leeftijden die genoemd worden: meerderjarige daders en ook vaker meerderjarige slachtoffers. In 2015 wordt afgestapt van dit typische daderprofiel in het artikel ‘De vele gezichten van een LOVERBOY’ uit de Limburger. In dit artikel wordt voor een gedeelte afscheid genomen van de typische kenmerken. Naast jonge jongens kunnen ook oudere mannen de rol van loverboy innemen. Daarnaast wordt op andere manieren gezorgd dat een meisje in het spel van de loverboy meegaat. Zo spelen Facebook, mobiele telefoons en andere technieken zoals tijdelijke meelopen met een opleiding een grote rol. De kranten volgen dus best goed de officiële bronnen qua dader, maar spelen ook voor een deel in op het gevoel door de typische bekende kenmerken te benoemen.

De cijfers
Officiële cijfers van de loverboyproblematiek worden onder andere gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) in de Emancipatiemonitor, door CoMensha en door het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV). Uit deze cijfers blijkt dat in 2012 278 slachtoffers van loverboys werden geregistreerd, een stijging van 14% ten opzichte van 2011. Die stijging wordt mede verklaard door betere afstemming tussen hulpverlenende instanties en CoMensha. De meeste slachtoffers (48%) waren tussen de 18 en 23 jaar oud, 37% was minderjarig. In 90% van de gevallen hadden de slachtoffers de Nederlandse nationaliteit.

De media blijven erg vaag over cijfers. Zo wordt er in het artikel ‘Officier: Te weinig politie op loverboy’ van het Eindhovens Dagblad van 8 maart 2014 wel gezegd dat de politie te weinig mankracht heeft, maar er worden geen officiële cijfers weergegeven. Ook in ‘Het zijn jongens die geen greintje respect hebben voor een vrouw’ uit het Eindhovens Dagblad van 8 november 2013 wordt gesproken over meer daders die worden opgepakt maar zonder concrete cijfers te noemen. Het gevolg hiervan is dat de inschatting van de aantallen aan de lezer worden overgelaten, en het risico op de loer ligt dat de lezer dit aantal veel hoger inschat dan daadwerkelijk het geval is. Dit wordt nog meer aangewakkerd door artikelen als ‘Loverboyproblematiek nog steeds onderschat’ van 8 november 2013 uit het Eindhovens Dagblad. Hierin vertellen 2 medewerkers van de politie iets over loverboys. De 2 medewerkers hebben geen idee wat de aantallen zijn in hun eigen regio. Wel vertellen zij over de aanpak en over slachtoffers, die tegenwoordig zelfs 12 jaar kunnen zijn. Uit bovenstaande cijfers blijkt dat de meesten (48%) tussen 18 en 23 jaar oud zijn. Ongetwijfeld zit er een kern van waarheid in het verhaal van de politiemedewerkers, maar dit verhaal zorgt wel voor een subjectief beeld.

Kortom, hoe wordt de loverboyproblematiek behandeld in de media? Waar de media in 2008 nog de typische vooroordelen omschreef, is dit in 2015 wel anders. De omschrijving van de media komt in grote lijnen overeen met de omschrijving zoals die in officiële bronnen voorkomt. De loverboys zijn vaak tussen 20 en 30 jaar en relatief vaak van allochtone afkomt. Ook hoeven de slachtoffers zeker niet meer minderjarig te zijn. Wat de cijfers betreft is dat een heel ander verhaal: deze worden weinig genoemd door de media. Wel wordt er gezegd dat de loverboyproblematiek onderschat wordt en er niet genoeg politie op dit soort zaken zit. Dit wekt al snel het idee dat deze problematiek enorm veel voorkomt, terwijl dat niet zo is. Natuurlijk is het een groot probleem, maar de media vergroot dit uit. Dus zeg eens eerlijk: hield jij ook vast aan de typische vooroordelen, of had jij al een objectiever beeld van loverboys?

Deze blog is een opdracht voor mijn studie. Ik heb hem niet bewerkt voor het plaatsen op mijn blog, dus natuurlijk is hij iets anders dan andere artikelen. Als je na het lezen van het artikel vragen hebt, zijn deze natuurlijk welkom!

Credits foto: Pedro Vera

4 gedachten over “Criminologie & strafrecht: loverboys”

  1. Heel interessant om te lezen! Het idee van loverdoys is altijd eng voor mij geweest en ook met mij meegegroeid, dus ik denk hier ook niet alleen jongeren jongens bij in, en heb ook altijd in mijn hoofd gehad dat ik even goed een slachtoffer zou kunnen zijn als een 16-jarige. Het idee spookt alleen zo in mijn hoofd dat ik het al meteen niet zou vertrouwen als een jongen me zou overladen met cadeaus 🙁 in ieder geval bedankt voor het delen van je schoolopdracht !:)

    1. Ik zou het ook niet vertrouwen als ik overladen zou worden met cadeaus 😉
      Dat is denk ik het gezonde verstand dat alarmbelletjes doet rinkelen. Als iemand te hard zijn/haar best doet dan zit daar denk ik wel iets achter, niet per se slechte bedoelingen dan wel wanhoop van de ander of iets in die richting.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge